Zawał serca u kobiet. Czy kobiecy zawał objawia się inaczej?

Zawał serca u kobiet uważa się za podstępne schorzenie - jego objawy mogą w ogóle nie wskazywać na nieprawidłowości związane z układem krążenia. Niemniej jednak jest on tak samo groźny jak niedokrwienie mięśnia sercowego u mężczyzn. Dowiedz się, jakie są objawy zawału u kobiet i co robić, kiedy się pojawią.

Zawał serca u kobiet

Zawał serca u kobiet rozpoznaje się najczęściej między 45. a 70. rokiem życia, jednak atak serca może przytrafić się w każdym wieku. Jego przyczyną jest zwężenie lub zablokowanie światła tętnicy wieńcowej. Do takiej sytuacji predysponują: miażdżyca, nadciśnienie, otyłość, cukrzyca, zła dieta, stres i używki. Jednak badania opublikowane w „British Journal of Sports Medicine” wskazują, że największym czynnikiem ryzyka zawału serca u kobiet jest brak aktywności fizycznej - siedzący tryb życia jest groźniejszy od otyłości.

Badania przeprowadzone na potrzeby Śląskiego Centrum Chorób Serca wskazują, że kobiety mają większą wiedzę dotyczącą zawału serca, jego skutków oraz konsekwencji zaniechania wezwania pogotowia ratunkowego, niż mężczyźni. Jednocześnie to kobiety dłużej zwlekają z szukaniem pomocy medycznej, kiedy dojdzie u nich do zawału serca.

Dlaczego tak się dzieje? Być może powodem zwlekania jest przekonanie, że pojawiające się dolegliwości są efektem stresu lub zdenerwowania. Inną przyczyną może być fakt, że objawy zawału u kobiet są inne, niż u mężczyzn - mniej typowe i mniej nasilone.

Objawy zawału serca u kobiet

Objawy zawału serca u kobiet mogą wyglądać podręcznikowo. Pojawia się dławiący ból w klatce piersiowej, za mostkiem, który promieniuje do ręki, szyi, żuchwy i pleców. Trwa on ponad 20 minut, nie ustępuje po odpoczynku, ani po przyjęciu nitrogliceryny (lek, który mają w apteczce osoby chorujące na dławicę piersiową) i stale narasta. Towarzyszy mu nagłe pogorszenie się samopoczucia, lęk, wzmożona potliwość, duszność, kołatanie serca, a niekiedy także omdlenie. W takim przypadku sprawa jest prosta - kobieta lub bliska jej osoba wzywa pogotowie ratunkowe, dzięki czemu pomoc jest udzielona w najszybszym możliwym czasie, co znacznie poprawia rokowanie.

Jednak w większości przypadków kobiecy zawał przebiega zupełnie inaczej, niż zawał serca u mężczyzn. Objawy są niejednoznaczne, dlatego pomoc jest wzywana późno, kiedy dojdzie do rozległej martwicy mięśnia sercowego. Warto przypomnieć, że w przypadku zawału kobiecego i męskiego kluczowe znaczenie ma czas. Niestety, co 4 pacjent umiera, zanim trafi do szpitala. Więcej o tym ile może trwać zawał przeczytacie w artykule "Czy zawał może trwać kilka dni i jak uchronić się przed zawałem"

Objawy zawału serca u kobiet są mylone z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Dzieje się tak, dlatego, że ból jest zlokalizowany w nadbrzuszu lub pod żebrami. Często też towarzyszą mu nudności, wymioty, zgaga i osłabienie. Zdarza się także, że kobiecy zawał objawia się bólem między łopatkami, problemami z oddychaniem oraz nagłym zmęczeniem i utratą sił. Nietypowe objawy zawału serca u kobiet powodują, że panie zwlekają z wezwaniem pogotowia ratunkowego. Podsumowując, zawał serca u kobiet może objawiać się w nietypowy sposób. Dolegliwości, na które należy zwrócić uwagę to:

  • nagłe osłabienie, utrata sił i zmęczenie,
  • ból zlokalizowany w nadbrzuszu, w okolicy żołądka, pod żebrami lub między łopatkami,
  • duszność i trudności w oddychaniu,
  • uczucie osłabienia w rękach,
  • nudności i wymioty,
  • zgaga,
  • pieczenie za mostkiem,
  • uczucie kołatania serca.

Typowe objawy zawału (a zwłaszcza ból w klatce piersiowej) występują rzadziej i są mniej nasilone. Jednak i tak warto wiedzieć "Jak rozpoznać zawał. Typowe i najczęstsze objawy zawału"

Zawał u kobiet a hormony płciowe

Zawał u kobiet pojawia się zwykle w późniejszym wieku, niż u mężczyzn. Prawdopodobnie dzieje się tak za sprawą hormonów płciowych - estrogenów. Mają one pozytywny wpływ na śródbłonek naczyń krwionośnych, dzięki czemu proces tworzenia się blaszki miażdżycowej przebiega wolniej. 

Jednak ryzyko pojawienia się kobiecego zawału znacznie wzrasta po menopauzie. Jest to czas, gdy dochodzi do spadku stężenia estrogenów we krwi. Wówczas ryzyko wystąpienia zawału serca u kobiet jest porównywalne z ryzykiem u mężczyzn.

Mimo to zdarzają się kobiece zawały serca w młodym wieku (przed ukończeniem 40. roku życia). Na jego pojawienie się mają wpływ głównie przewlekły stres i palenie tytoniu. Ryzyko powstawania zakrzepów zwiększa również długotrwałe stosowanie antykoncepcji (dlatego w trakcie jej stosowania niewskazane jest palenie papierosów).

Co robić, kiedy pojawią się objawy zawału serca u kobiet

Kiedy pojawią się objawy zawału serca u kobiet, nie należy zwlekać z wezwaniem pogotowia ratunkowego. Tylko pomoc medyczna udzielona we właściwym czasie zwiększa szansę na przeżycie i zmniejsza ryzyko rozległej martwicy mięśnia sercowego i ciężkich powikłań. Kardiolodzy są zgodni, że szanse na wyleczenie kobiecego zawału są takie same, jak w przypadku zawału serca u mężczyzn. Pod warunkiem, że terapia rozpocznie się jak najszybciej.

W takich sytuacji warto zaopatrzyć się w mobilne monitory ekgaby móc stale monitorować pracę serca. Do badania EKG w domowych warunkach idealnie sprawadza się KardiaMobile 6L AliveCor. Ten 6-kanałowy monitor EKG nowej generacji, to najdokładniejsze mobilne urządzenie do pomiaru fali EKG i wszelkich zaburzeń rytmu serca w dowolnym czasie i dowolnym miejscu. Z KardiaMobile 6L badanie wykonasz w mniej niż 30s! Taka codzienna kontrola serca pozwoli już we wczesnym stadium wykryć nawet najmniejsze nieprawidłowości.


Pierwszym krokiem kiedy już pojawią się pierwsze objawy zawału jest wezwanie pogotowia ratunkowego (numer 999 lub 112). Nie jest wskazane, aby dotrzeć do szpitala na własną rękę (niestety, takie działanie deklaruje ponad 25% osób w badaniach dla Śląskiego Centrum Chorób Serca). Tylko przejazd karetką zapewni szybki i bezpieczny transport. Następnie warto włożyć pod język aspirynę (lub inną tabletkę zawierającą kwas salicylowy) i przyjąć pozycję siedzącą z tułowiem pochylonym do tyłu.

Jeżeli kobieta jest nieprzytomna i nie stwierdza się u niej oddechu, a więc doszło do zatrzymania krążenia, należy niezwłocznie rozpocząć resuscytację krążeniowo oddechową (na przemian 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy). Skutkiem zawału serca u kobiet, w którym nie została udzielona pomoc na czas może być niewydolność serca, utrata sprawności, a także zgon.

Redakcja Step2Health / Angelika Janowicz


(132)