W jaki sposób nadwaga i otyłość wpływają na podniesione ryzyko wystąpienia zawału?

Nadwaga i otyłość uważane są za epidemię XXI, o tyle groźną, że na przyczynia się ona do powstawania kolejnych chorób, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia człowieka. Dotyczy to również chorób serca i układu krążenia, które są nadal główną przyczyną przedwczesnej śmierci i inwalidztwa w Polsce. Jak nadmierna masa ciała wpływa na zdrowie człowieka, ryzyko zawału i czy można temu przeciwdziałać?

Nadwaga i otyłość – najważniejsze informacje

Nadmierna masa ciała, która nazywana jest, w zależności od nasilenia problemu nadwagą lub otyłością, to stan patologicznego zwiększenia tkanki tłuszczowej. Nie jest to więc jedynie problem estetyczny, ale przede wszystkim zdrowotny. Główną przyczyną nadmiernej masy ciała jest dodatni bilans energetyczny, a więc sytuacja, w której jednostka spożywa więcej energii, niż potrzebuje tego organizm.

Podstawowym sposobem diagnozowania zbyt wysokiej masy ciała jest wskaźnik masy ciała, czyli BMI, który oblicza się za pomocą wzoru: BMI = masa ciała/wzrost w cm. Wynik w zakresie 20 – 25 jest prawidłowy, natomiast od 25 do 30 oznacza nadwagę, a powyżej 30 to otyłość. Istnieją również inne sposoby oceny masy ciała, ale to właśnie BMI jest najczęściej stosowany zarówno przez lekarzy, dietetyków, jak i osoby indywidualne. Podział na nadwagę i otyłość wynika nie tylko ilości nadmiernych kilogramów, ale również ze względu na ryzyko rozwoju chorób. Otyłość, zwłaszcza olbrzymia (BMI powyżej 40) bardzo negatywnie wpływa na aktualne i przyszłe zdrowie człowieka, przyczyniając się do rozwoju wielu chorób.

Wpływ nadmiernej masy ciała na zdrowie

Nieprawidłowy tryb życia oraz nadwaga i otyłość mogą sprzyjać powstawaniu nawet 80 jednostek chorobowych.
Wśród nich najczęściej wymienia się:
  • cukrzyca typu 2;
  • nadciśnienie tętnicze;
  • miażdżyca;
  • hipercholesterolemia;
  • choroby endokrynologiczne;
  • zawał serca;
  • udar mózgu;
  • choroby układu oddechowego
  • insulinooporność;
  • niektóre nowotwory;
  • choroby nerek;
  • zwyrodnienia stawów;
  • depresja;
  • zaburzenia erekcji.
Najskuteczniejszą profilaktyką, która może zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia, jest zmniejszenie masy ciała (http://bazekon.icm.edu.pl/bazekon/element/bwmeta1.element.ekon-element-000171502987). Co ważne, już schudnięcie 5 kg może znacząco zmniejszyć zagrożenie tymi chorobami – w niektórych przypadkach ryzyko spadnie aż o 20%! To również lepszy poziom glukozy i cholesterolu we krwi, a także odciążenie stawów i znaczna poprawa samopoczucia. Dlatego ważne jest nawet niewielkie zmniejszenie masy ciała.

Otyłość a zawał serca

Nadwaga i otyłość znacząco wpływają na ryzyko zawału, a problem ten dotyczy głównie mężczyzn. Według badań BMI powyżej 30 kg/m2 zwiększa u mężczyzn zagrożenie zawałem aż o 60%. Przyczyna takich wyników nie jest dokładnie znana, ale podejrzewa się, że przyczyną może być przewlekły stan zapalny związany z nadmierną ilością tkanki tłuszczowej w organizmie, która przyspiesza zmiany miażdżycowe. Dodatkowo serce jest nadmierne obciążone i zmuszone jest do pompowania zwiększonej ilości krwi, co również może być przyczyną incydentów sercowych.

Otyłość trzewna

Otyłość trzewna (brzuszna), a więc androidalna zwana również otyłością typu jabłko to sytuacja, w której tkanka tłuszczowa zlokalizowana jest głównie w okolicach jamy brzusznej. Dotyczy głównie mężczyzn, jednak często występuje również wśród kobiet. To właśnie otyłość brzuszna wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju wielu chorób, w tym również zawału mięśnia sercowego (http://www.czytelniamedyczna.pl/4431,otyo-a-choroby-ukadu-sercowonaczyniowego.html). Co więcej, osoby z otyłością trzewną są narażone na wystąpienie kolejnych zawałów po przebyciu pierwszego.

Dlatego osoby, cierpiące na ten rodzaj nadwagi i otyłości powinny jak najszybciej wprowadzić w swoim życiu zmiany, prowadzące do zmniejszenia masy ciała. Zwłaszcza że nadmierna nagromadzona tkanka tłuszczowa w tym rejonie jest niekorzystna nawet dla osób o prawidłowej masie ciała. Obwód pasa u kobiet powinien wynosić równo lub mniej niż 80 cm, a powyżej 88 cm należy bezwzględnie rozpocząć działania, które mają na celu zmniejszenie masy ciała. U mężczyzn jest to odpowiednio 94 i 102 cm w pasie.

Otyłość udowo – pośladkowa

Otyłość udowo – pośladkowa, czyli gynoidalna nazywana również otyłością typu gruszka to sytuacja, w której tkanka tłuszczowa gromadzi się głównie w okolicach ud i bioder. Dotyczy częściej kobiet, ale może również wystąpić u mężczyzn. Ten rodzaj otyłości nie zwiększa ryzyko rozwoju chorób metabolicznych, chorób układu krążenia ani zawału serca. Niemniej jednak, ze względu na dobre samopoczucie, sprawność fizyczną i ogólny stan zdrowia, warto zadbać, aby masa ciała mieściła się w prawidłowej niezależnie od rodzaju otyłości.

Profilaktyka nadwagi, otyłości i chorób serca

Mimo że predyspozycje do rozwoju niektórych chorób, w tym tych układu sercowo – naczyniowego w dużej mierze mogą być genetyczne, to człowiek wciąż ma wiele narzędzi, które mogą zmniejszyć ryzyko ich rozwoju. Profilaktyka nadmiernej masy ciała i chorób serca, w tym zawału w dużej mierze się pokrywa i można do niej zaliczyć:
prawidłową dietę – dobrze zbilansowaną pod względem ilościowym (wartości kalorycznej) i jakościowym (doboru produktów). Warto, aby była ona bogata w produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, ryby, suche nasiona roślin strączkowych oraz oliwy, oleje, nasiona i orzechy. Ograniczeniu powinno się poddać spożycie tłustych produktów zwierzęcych, dań typu fast food, produktów wysoko przetworzonych (np. parówki, serki topienie, gotowe pasztety niskiej jakości, wyroby garmażeryjne), słodyczy i słonych przekąsek. 
• aktywność fizyczną – osoby dorosłe powinny zapewnić sobie 30 minut ruchu każdego dnia, a dzieci i młodzież 60 minut. Dobrym wyznacznikiem jest również kroków, których należy wykonywać każdego dnia 10 000;
• redukcję stresu – w kontekście jedzenia nadmierny lub przewlekły stres może prowadzić do zwiększonego spożycia pokarmów. Stres jest również ważnym czynnikiem, występującym w etiologii zawału serca;
• współpracę z lekarzem – w szczególności sumienne leczenie innych chorób, których powikłaniem mogą być choroby serca np. nadciśnienie tętnicze (https://journals.viamedica.pl/kardiologia_inwazyjna/article/view/56827/43174)).

Dobrym motywatorem w utrzymywaniu zdrowych nawyków żywieniowych mogą okazać się inteligentne wagi elektroniczne. Nazywane często wagami analitycznymi służą po prostu do analizy składu ciała. W większości określają takie dane jak:
  • zawartość tłuszczu w organizmie,
  • % tkanki tłuszczowej
  • BMI
  • zawartość wody w organizmie
  • spożycie kalorii

Dedykowana w tego typu urządzeniach aplikacja pozwala na przesyłanie i analizę danych do sparowanego z wagą telefonu czy tabletu. Dzięki temu otrzymujemy pełen obraz prowadzonych przez siebie raportów dziennych, tygodniowych lub miesięcznych. Ponieważ skład ciała jest ważniejszy niż sama waga należy zrozumieć potrzeby swojego organizmu. Mini Onesmartdiet Bodyanalizer to urządzenie, które szybko i łatwo określi najważniejsze dane biometryczne. Dodatkowym autem analizera jest niewątpliwe fakt, że dzięki niewielkim rozmiarom, pomiaru można dokonać w dowolnym czasie i miejscu.

Mini_OneSmartDiet_Bodyanalyzer

Jak widać, nie są to zmiany, które wymagałyby wielu poświęceń, zwłaszcza że zdrowa dieta może być bardzo smaczna (np. kuchnia śródziemnomorska, kuchnia japońska). Wprowadzenie aktywności fizycznej też nie powinno stanowić dużego problemu – najlepiej bowiem wybierać taką formę ruchu, która sprawia danej osobie przyjemność. Mogą to być spacery, pływanie, taniec, jazda na rolkach, chodzenie po górach, joga, pilates, a nawet samoobrona, czy krav maga. Ważne jest, aby rodzaj i intensywność aktywności fizycznej dobrze dobrać do stanu zdrowia i możliwości danej osoby oraz stopniowo zwiększać jej ilość.

Redakcja Step2Health / Patrycja Daszkiewicz 

O autorze: 

Nazywam się Patrycja Daszkiewicz i moją pasją jest pomaganie innym poprzez dzielenie się zdobytą wiedzą z zakresu odżywiania i dietetyki. Szczególnie lubię pisać na tematy związane ze zdrowym stylem życia i zbilansowanym odżywianiem. Jeżeli chcesz mnie poznać, to możesz mnie znaleźć na portalu doktorfit.edu.pl gdzie jestem redaktorką.



(473)