Telemedycyna w Polsce i na świecie. Jak wygląda leczenie na odległość.

Telemedycyna bywa określana, jako “leczenie na odległość”. Trudno się z tym niezgodzić - zgodnie z definicją jest to świadczenie usług medycznych bez konieczności fizycznego kontaktu z pacjentem dzięki wykorzystaniu najnowszych technologii i urządzeń mobilnych. Telemedycyna w Polsce i na świecie umożliwia zdalną diagnostykę, leczenie i profilaktykę.

Co to jest telemedycyna?

Termin telemedycyna oznacza w najprostszym ujęciu medycynę na odległość. Zgodnie z definicją jest to forma świadczenia usług medycznych z zastosowaniem najnowocześniejszych technologii, zwłaszcza telekomunikacji i informatyki. Dzięki nim możliwe jest przekazywanie danych i wymiana specjalistycznych informacji w celach diagnostycznych, leczniczych i profilaktycznych. Mówiąc prościej - lekarz jest w stanie monitorować zdrowie swojego pacjenta bez konieczności odbycia wizyty w gabinecie.

Należy również pamiętać, że telemedycyna w Polsce i na świecie to nie tylko spore ułatwienie dla pacjentów, ale także dla całego zespołu medycznego, dzięki czemu znacząco zmienia formę pracy lekarzy, pielęgniarek i innych specjalistów. Dzięki telemedycynie mogą oni przesyłać między sobą wyniki badań (m.in. EKG, USG, tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego), przeprowadzać operacje na odległość, organizować wideokonferencje, a także konsultować konkretne przypadki z badaczami w innych krajach. Takie postępowanie zwiększa trafność stawianych diagnoz i skuteczność wybranych metod leczenia.

Telemedycyna - historia

Historia telemedycyny rozpoczyna się w USA w latach 60. XX wieku. To właśnie tam utworzono satelitarną sieć telekomunikacyjną, która łączyła amerykańskie bazy wojskowe rozmieszczone na wszystkich kontynentach ze specjalistycznymi ośrodkami medycznymi w kraju ojczystym. To właśnie dzięki wojsku rozwinęły się nowoczesne technologie i urządzenia, które dziś umożliwiają leczenie na odległość.

Mówiąc o historii telemedycyny, nie można zapomnieć o NASA i jej programie lotów kosmicznych. Z racji tego, że stan zdrowia astronautów musiał być monitorowany na odległość, zaistniała konieczność rozwoju technologii i urządzeń, dzięki którym było to możliwe. Obecnie wiele z nich jest dostępnych do powszechnego użytku.

Telemedycyna w Polsce zaczęła rozwijać się w 2001 roku, od momentu w którym powstała Sekcja Telemedycyny Polskiego Towarzystwa Lekarskiego. Profesorowie, dyrektorzy szpitali i wybitni specjaliści z każdej dziedziny medycyny zaczęli podejmować wszystkie możliwe działania, aby rozwijać ideę telemedycyny w Polsce. Ich sukcesem było przeprowadzenie interaktywnej wideokonferencji z operacji serca, która odbyła się w Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. Natomiast od 2015 roku działa Telemedyczna Grupa Robocza, a od 2016 roku udzielanie porad medycznych na odległość zostało uregulowane prawnie (zmiana zapisu w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, art. 42 ust. 1).

Co wchodzi w zakres telemedycyny?

Telemedycyna w Polsce ma na celu ułatwienie dostępu do specjalistycznej opieki medycznej i polepszenie jej jakości, mimo kłopotów jakie są obecnie napotykane w systemie ochrony zdrowia. Lekarze mogą konsultować, diagnozować, leczyć i monitorować (np. stan zdrowia lub efekty leczenia) swoich pacjentów, bez konieczności odbywania wizyt w przychodni lub szpitalu. Dzięki telemedycynie możliwe jest także natychmiastowe działanie w sytuacjach zagrożenia życia.

Telemedycyna w Polsce to przede wszystkim:

  • e-skierowaniae-recepty, e-zwolnienia;
  • konsultacje specjalistyczne;
  • okresowe sprawdzanie stanu zdrowia i kontrole;
  • monitorowanie efektów zastosowanego leczenia;
  • monitorowanie stanu zdrowia pacjentów, którzy wymagają długotrwałego leczenia;
  • monitorowanie stanu zdrowia pacjentów chorujących na choroby przewlekłe;
  • prowadzenie działań profilaktycznych na szeroką skalę;
  • konsultacje trudnych przypadków ze specjalistami z całego świata;
  • asystowanie na odległość przy trudnych przypadkach medycznych;
  • edukacja lekarzy i pielęgniarek poprzez uczestnictwo na odległość w różnego rodzaju konferencjach;
  • teleopieka.

Telemedycyna - urządzenia do leczenia na odległość

Urządzenia wykorzystywane w telemedycynie to m.in.

Urządzenia te mogą być połączone z całodobowym systemem opieki, gdzie członkowie zespołu medycznego na bieżąco monitorują pochodzące z nich dane, a w razie wykrycia nieprawidłowości kontaktują się z pacjentem lub przekazują stosowne informacje odpowiednim służbom. Inną możliwością jest zapisywanie wyników badań w aplikacji na smartfonie i przesyłanie ich do swojego lekarza prowadzącego, który na ich podstawie zdecyduje o dalszym postępowaniu.

Urządzenia telemedyczne umożliwiają pacjentom wykonanie potrzebnych badań specjalistycznych w każdym momencie, bez konieczności oczekiwania w kolejce. Dodatkowo pacjent może samodzielnie i na bieżąco monitorować swój stan zdrowia, co ma ogromne znaczenie dla profilaktyki wielu chorób przewlekłych.

Telemedycyna w ratownictwie medycznym

Telemedycyna w ratownictwie medycznym to przede wszystkim możliwość poinformowania odpowiednich służb o zagrożeniu życia przez opaskę z przyciskiem SOS lub ośrodek telemedyczny sprawujący teleopiekę nad danym pacjentem. Takie działanie w znaczący sposób zwiększa bezpieczeństwo pacjentów (zwłaszcza tych, którzy są niesamodzielni lub pozbawieni całodobowej opieki bliskich osób) i może wpłynąć na przeżywalność w niektórych schorzeniach (np. przy zawale serca). Szerzej na ten temat pisaliśmy w artykule "Mam zawał! Co robić? Postępowanie przy zawale serca - wytyczne"


Telemedycyna w ratownictwie medycznym to również rozbudowany system łączności między różnymi ośrodkami specjalistycznymi, który umożliwia natychmiastowy przesył danych i informacji diagnostycznych. Dzięki temu uzyskuje się wsparcie w nagłych i trudnych przypadkach oraz wszelkiego rodzaju sytuacjach kryzysowych.

Ponadto karetki wyposażone są w defibrylatory połączone z komputerem w pracowni hemodynamiki (jest to tzw. Medyczna Stacja Odbiorcza). Ratownicy wykonują pacjentowi badanie EKG, a jego wynik jest automatycznie przekazywany do MSO, gdzie analizuje go lekarz kardiolog i decyduje o dalszym postępowaniu. Obecnie w całej Polsce działa całodobowo 45 MSO.

Redakcja Step2Health / Angelika Janowicz

(300)