Skutki bezsenności i choroby jakie wywołują problemy z zasypianiem

Problemy z zasypianiem, a także niewystarczająca ilość godzin nocnego odpoczynku są określane jako bezsenność. Skutki bezsenności to nieprawidłowe funkcjonowanie organizmu, pogorszenie jakości życia oraz zwiększona podatność na wystąpienie różnego rodzaju schorzeń przewlekłych. Długotrwałe problemy z zasypianiem odbijają się zarówno na zdrowiu fizycznym, jak i psychicznym.

Na czym polega bezsenność?

Bezsenność lub problemy ze snem to określenie na zaburzenia snu, które charakteryzują się skróceniem czasu trwania nocnego odpoczynku lub znacznym pogorszeniem jego jakości (więcej na ten temat w artykule: "Problemy ze snem -wszystko co musisz wiedzieć na temat bezsenności"). Zgodnie z ogólnie przyjętymi kryteriami diagnostycznymi, problem rozpoznaje się, kiedy nieprawidłowości trwają od co najmniej jednego miesiąca, dotyczą 3 nocy w tygodniu, a pacjent zauważa u siebie skutki braku snu.

Szacuje się, że objawy bezsenności okresowo lub stale obserwuje u siebie nawet 30% osób w ogólnej populacji. Częstość ich występowania zwiększa się wraz z wiekiem. Najczęściej zgłaszane dolegliwości przez pacjentów to:
● problemy z zasypianiem,
● wybudzanie się ze snu,
● przedwczesne budzenie się,
● poczucie braku wypoczynku po przebudzeniu się.

Przyczyny bezsenności mogą być organiczne (związane z chorobami somatycznymi) lub nieorganiczne. Do pierwszej grupy zalicza się przede wszystkim zaburzenia psychiczne i uszkodzenie tkanki mózgowej. Problemy ze snem mogą być spowodowane także chorobami tarczycy, uzależnieniami lub schorzeniami przewlekłymi przebiegającymi z silnym bólem. Natomiast za nieorganiczne przyczyny bezsenności uważa się styl życia i nieprzestrzeganie zasad higieny snu. Więcej o przyczynach bezsenności znajdziecie w artykule "Przyczyny bezsenności - 10 najważniejszych powodów zaburzeń snu"

Bezsenność – skutki niewyspania

Bezsenność i skutki niewyspania, które powodują chroniczne zaburzenia snu w znaczący sposób wpływają na zdrowie fizyczne i psychiczne. Do lekarza powinna udać się każda osoba, która zauważyła u siebie objawy wskazujące na bezsenność. Skutki niewyspania lub problemów z zasypianiem najczęściej pojawiają się już następnego dnia.

Skutki bezsenności to:
● zmęczenie,
● ból głowy,
● nadmierna senność w ciągu dnia,
● problemy z koncentracją i uwagą,
● zaburzona reakcja na bodźce,
● problemy z myśleniem analitycznym,
● zaburzenia pamięci (trudności z zapamiętywaniem i przypominaniem sobie faktów),
● spadek motywacji,
● obniżenie nastroju,
● rozdrażnienie, nerwowość, agresja,
● spadek libido.

Skutki niewyspania powodują, że dana osoba ma trudności z wykonywaniem swoich codziennych obowiązków. Natomiast obniżenie koncentracji i uwagi może uniemożliwiać obsługę maszyn lub prowadzenie pojazdów. Bardzo często skutkiem braku snu są wypadki komunikacyjne lub wypadki w pracy.

Powyżej przedstawione dolegliwości to skutki braku snu przez 24 godziny. Bezsenność trwająca dłużej prowadzi do poważniejszych zaburzeń. Wówczas objawy dotyczą nie tylko układu nerwowego, ale całego organizmu. Problemy z zasypianiem wymagają leczenia, na które składa się m.in. zmiana nawyków. Pomocne są tzw. monitory snu – urządzenia, które monitorują fazy snu. Wygodny w użyciu jest Terraillon Dot który zapisuje i analizuje wyniki w aplikacji mobilnej. Więcej treści na temat możliwości leczenia bezsenności i gdzie szukać pomocy znajdziecie w artykule: "Leczenie bezsenności i zbaurzeń snu. Kto, jak i gdzie leczy bezsenność".

                                   

Skutki bezsenności przewlekłej

Skutki bezsenności stają się poważniejsze, im dłużej trwają zaburzenia snu. Badacze wskazują, że kilka nieprzespanych nocy następujących po sobie powoduje:
● mimowolne zasypianie,
● halucynacje,
● zaburzenia biologicznego rytmu dobowego,
● nudności,
● migrenę,
● zaburzenia widzenia,
● utratę poczucia rzeczywistości,
● zaburzenia w odbieraniu wrażeń zmysłowych.

Skutki bezsenności dotyczą także fizjologicznych procesów zachodzących w organizmie. Przede wszystkim w wyniku bezsenności obniża się odporność. Wydajność układu immunologicznego spada z powodu zmniejszenia produkcji białych krwinek. Osoby, które nie śpią dobrze są bardziej podatne na infekcje górnych dróg oddechowych. Dodatkowo maleje wydzielanie glukozy, przez co organizm nie otrzymuje dostatecznej ilości energii, a mięśnie nie są zaopatrywane w składniki odżywcze – człowiek czuje się osłabiony, nie ma siły na wykonywanie jakichkolwiek czynności, obniża się też jego motywacja.

Chroniczna bezsenność powoduje nieodwracalne zaburzenia i uszkodzenie układu nerwowego. Nadal trwają badania, których celem jest ustalenie skutków braku snu dla organizmu człowieka. Niektóre z nich wskazują możliwe zwiększone ryzyko zachorowania na przewlekłe schorzenia, a nawet przedwczesny zgon.

Bezsenność – choroby wywołane brakiem snu

Jest jeszcze inne ryzyko, które niesie za sobą chroniczna bezsenność – choroby przewlekłe. Badania wykazały, że osoby zmagające się z problemami z zasypianiem są bardziej narażone na wystąpienie wielu schorzeń, przede wszystkim układu krążenia, autoimmunologicznych, metabolicznych oraz psychicznych. Dowodzi to tylko jak poważne i niebezpieczne bywaja skutki bezsenności.

Możliwe skutki bezsenności to zwiększone ryzyko zachorowania na chorobę niedokrwienną serca. Wiąże się to ze zmianami w układzie krążenia, do których prowadzą niedobory snu i niedostateczna regeneracja organizmu podczas nocnego odpoczynku. Chroniczna bezsenność powoduje zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi, podwyższenie tętna oraz obecność procesów, które odpowiadają reakcji stresowej. Wszystkie te czynniki zaburzają pracę serca, czego skutkiem jest jego niewydolność lub problemy z ukrwieniem.

Inne choroby wywołane przez bezsenność to:
● nadwaga lub otyłość,
● cukrzyca typu 2,
● zaburzenia gospodarki hormonalnej,
● nowotwory,
● nadciśnienie tętnicze krwi,
● depresja,
● uzależnienia (alkohol, substancje psychoaktywne).

Bezsenność a depresja

Istotnym zagadnieniem jest bezsenność a depresja. Należy mieć na uwadze, że choroba ta jest zarówno czynnikiem ryzyka, jak i skutkiem zaburzeń snu. Niekiedy trudno jest jednoznacznie wskazać, która przypadłość pojawiła się jako pierwsza.

Depresja, obniżenie nastroju i zaburzenia lękowe to skutki bezsenności, ponieważ w wyniku niedostatecznej ilości snu tkanka nerwowa nie regeneruje się, przez co dochodzi do zaburzeń neuroprzekaźników w mózgu. Osobie chorej towarzyszy wzmożone napięcie emocjonalne, lęk, zmęczenie.

Bezsenność a otyłość

Chroniczna bezsenność jest przyczyną otyłości. Dzieje się tak z dwóch powodów. Po pierwsze brak snu spowalnia metabolizm. Glukoza dostarczana wraz z pożywieniem nie jest zamieniana w energię, ale magazynowana w formie tłuszczu, co skutkuje pojawieniem się nadprogramowych kilogramów i fałdek. Ponadto problemy z zasypianiem i niewystarczająca ilość snu zmniejszają poziom leptyny – hormonu odpowiedzialnego za regulowanie apetytu. Osoby, które cierpią na zaburzenia snu mają większą ochotę na wysokokaloryczne pokarmy.

Bezsenność a tarczyca

Jeżeli chodzi o związek bezsenności z chorobami tarczycy obecny stan wiedzy pozwala stwierdzić, że są one przyczyną, a nie skutkiem zaburzeń snu. Bardzo często zdarza się, że to właśnie problemy z zasypianiem są pierwszym objawem nieprawidłowości w układzie hormonalnym.

Redakcja Step2Health / Angelika Janowicz 




(147)