Przyczyny zawału serca - poznaj te najbardziej niebezpieczne.

Przyczyny zawału serca to zwężenie lub zablokowanie tętnicy wieńcowej, a co za tym idzie nieprawidłowy przepływ krwi. Czynników, które doprowadzają do tego stanu jest kilka. Zdecydowana większość z nich jest związana ze stylem życia, czyli sposobem odżywiania się, aktywnością oraz stanem psychicznym. Dowiedz się, jakie są przyczyny zawału oraz czy można mu zapobiegać.

Zawał serca - przyczyny

Przyczyną zawału mięśnia sercowego jest niedokrwienie jego tkanek, które na skutek braku tlenu i substancji odżywczych ulegają nieodwracalnemu uszkodzeniu. Niedokrwienie jest spowodowane częściowym lub całkowitym zablokowaniem tętnicy wieńcowej. Więcek na temat tego czym jest zawal serca pisaliśmy w artykule: "Co to jest zawał mięśnia sercowego  i jak wygląda serce po zawale"

W większości przypadków (ponad 90%) materiałem blokującym tętnicę wieńcową jest pęknięta blaszka miażdżycowa, czyli odkładające się w naczyniach krwionośnych złogi cholesterolu i innych tłuszczów. Inne przyczyny zawału to:

  • zator, czyli skrzeplina, która dostała się do serca wraz z krwią;
  • zmiany zapalne tętnic wieńcowych;
  • duży przerost mięśnia sercowego.

Istnieją różne czynniki, które zwiększają ryzyko, że u danej osoby wystąpi zawał serca. Przyczyny można podzielić na niemodyfikowalne i modyfikowalne, czyli związane ze stylem życia. Do pierwszej grupy zalicza się:

  • wiek (powyżej 40. roku życia),
  • płeć męska,
  • osobowość typu A (łatwe uleganie presji, emocjom i stresowi),
  • predyspozycje genetyczne.

Natomiast przyczyny zawału serca związane ze stylem życia to:

  • otyłość (zwłaszcza brzuszna),
  • palenie tytoniu,
  • nadużywanie alkoholu,
  • brak aktywności fizycznej i siedzący tryb życia,
  • długotrwały stres i napięcie emocjonalne,
  • wysoki poziom cholesterolu,
  • niedobory substancji odżywczych (zwłaszcza witamin z grupy B).

Ryzyko wystąpienia zawału mięśnia sercowego wzrasta również u osób, które chorują na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, marskość wątroby oraz przebyły już jeden atak serca.

Dieta a zawał serca

Możliwe przyczyny zawału serca to niedobory substancji odżywczych, wysoki poziom trójglicerydów i cholesterolu oraz otyłość. Wszystkie te czynniki są związane z nieodpowiednim sposobem odżywiania się, który sprawia, że:

  • organizm nie otrzymuje wraz z pokarmem odpowiedniej ilości witamin i pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania;
  • spożywane posiłki dostarczają za dużo tłuszczów, kalorii, soli, cukrów prostych i szkodliwych substancji;
  • posiłki nie są odpowiednio przygotowywane.

Za najważniejsze przyczyny zawału mięśnia sercowego uznawane są blaszki miażdżycowe, które odkładają się w naczyniach krwionośnych. Są one wynikiem wysokiego stężenia cholesterolu LDL, trójglicerydów i innych tłuszczów. Spożywanie nadmiaru kalorii, fast-foodów, dużej ilości mięsa, potraw bogatych w tłuszcze zwierzęce (nasycone), utwardzane tłuszcze roślinne, smażonych, ubogich w błonnik pokarmowy oraz unikanie jedzenia ryb, świeżych warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych stanowi poważne ryzyko wystąpienia zawału serca.

Brak aktywności fizycznej przyczyną zawału serca?

Brak aktywności fizycznej również stanowi istotny czynnik ryzyka wystąpienia zawału serca oraz innych chorób układu krążenia. Dzieje się tak, ponieważ siedzący tryb życia:

  • powoduje pogorszenie wydolności krążeniowo-oddechowej;
  • upośledza przepływ krwi przez narządy wewnętrzne;
  • jest jedną z przyczyn otyłości i nadciśnienia tętniczego;
  • powoduje pogorszenie metabolizmu cukrów.

Obecnie wielu badaczy zgodnie twierdzi, że brak aktywności fizycznej jest częstszą przyczyną zawału serca, niż nadwaga i otyłość!

Nadwaga i otyłość a zawał mięśnia sercowego

Za przyczyny zawału uznaje się również nadwagę i otyłość, które bardzo często idą w parze z nieodpowiednią dietą i brakiem aktywności fizycznej. Nieprawidłowa masa ciała, a także jej najczęstsze powikłania: cukrzyca i nadciśnienie tętnicze nie tylko zwiększają ryzyko wystąpienia niedokrwienia mięśnia sercowego, ale także zgonu z jego powodu.

Według doktor Jennifer Lounge z Uniwersytetu w Glasgow otyłość jest przyczyną zawału mięśnia sercowego, ponieważ nadmiernie rozbudowana tkanka tłuszczowa wywołuje w organizmie procesy zapalne, które przyczyniają się do pękania blaszek miażdżycowych w naczyniach krwionośnych. Faktem jest także, że zbyt duża masa ciała powoduje wzmożoną pracę mięśnia sercowego, które jest zmuszone pompować zwiększoną ilość krwi.

Otyłość rozpoznaje się, gdy wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi więcej niż 30 jednostek. Dodatkowo Światowa Organizacja Zdrowia przestrzega, aby obwód talii u kobiet nie przekraczał 88 centymetrów, a u mężczyzn 102 centymetry. Szczególne znaczenie ma to w przypadku kobiet, gdzie zawał serca przebiega nieco inaczej niż u mężczyzn. Pisaliśmy o tym szczerzej w artykule: "Zawał serca u kobiet. Czy kobiecy zawał objawia się inaczej?"

Zawał serca a palenie tytoniu

Istotnym czynnikiem, który przyczynia się do wystąpienia zawału serca są używki, głównie palenie tytoniu. Papierosy zawierają w sobie szereg szkodliwych substancji, które stymulują rozwój miażdżycy. Są one niebezpieczne szczególnie dla osób, u których jednocześnie występują inne czynniki zwiększające ryzyko zawału oraz pacjentów po przebytym niedokrwieniu mięśnia sercowego. Kardiolodzy ostrzegają, że wypalanie:

  • 20 papierosów dziennie 4-krotnie zwiększa ryzyko zawału,
  • 40 papierosów dziennie to 8-krotnie większe ryzyko,
  • do 5 papierosów dziennie to 2-krotnie większe prawdopodobieństwo wystąpienia zawału serca.

Zawał serca a zdrowie psychiczne

Ważne przyczyny zawału serca to także długotrwały stres i napięcie emocjonalne. Powodują one zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi (więcej o negatywnym wpływie stresu na ciśnienie przeczytacie w artykule "Przyczyny nadciśnienia tętniczego - piewotne, wtórne i skutki zaniedbania"), przyspieszenie tętna oraz zaburzenia pracy serca. Jeżeli występują przewlekle nasilają agregację płytek krwi, a w efekcie powstawanie skrzepów. Co więcej stres lub silne zdenerwowanie mogą doprowadzić do skurczu naczyń wieńcowych, a tym samym niebezpiecznego zwężenia ich światła i zaburzenia przepływu krwi.

Przyczyny zawału serca w młodym wieku

Mimo że na zawał serca są narażone przede wszystkim osoby po 40. roku życia, coraz częściej zdarzają się ataki u młodych osób. Są one dużo groźniejsze, niż u starszych pacjentów i częściej kończą się rozległą martwicą mięśnia sercowego. Przyczyny zawału serca w młodym wieku to:

  • stres i szybkie tempo życia,
  • siedzący tryb życia,
  • nieodpowiednia dieta,
  • zapalenie mięśnia sercowego.

Zawał mięśnia sercowego rozpoznaje się rocznie u 80 tysięcy osób i zgodnie z przewidywaniami liczba ta będzie rosła z roku na rok. Atak serca wraz z innymi chorobami układu krążenia jest główną przyczyną umieralności w Polsce. Znajomość czynników, które predysponują do zachorowania pozwala je wyeliminować, a dzięki temu dłużej cieszyć się dobrym zdrowiem. Warto zatem zaopatrzyć się w urządzenia, które pomogą w codzienniej kontroli kondycji serca czy ciśnienia. Tu z pomocją przychodza urządzenia mobilne do ochrony zdrowia tj: jak mobilne ekg czy ciśnieniomierze bezprzerwodowe z aplikacją na telefon. Na tą chwilę wielu znanych kardiologów (np. dr Kołtowski na swojej stronie Efektywny Lekarz) do badań w warunkach domowych poleca urządzenie - domowe EKG KardiaMobile 6L. Ten 6-kanałowy monitor EKG nowej generacji, to najdokładniejsze mobilne urządzenie do pomiaru fali EKG i wszelkich zaburzeń rytmu serca w dowolnym czasie i dowolnym miejscu. W ciągu niespełna 30 sekund KardiaMobile 6L jest w stanie wykryć:

  • migotanie przedsionków
  • brachykardię
  • tachykardię
  • normalną praca serca



Redakcja Step2Health / Angelika Janowicz 



(103)