E-zdrowie w Polsce. Wady i zalety.

Postęp technologiczny sprawił, że coraz więcej spraw możemy załatwić przez Internet lub aplikację mobilną. Prawda jest taka, że prawie każdy z nas ma smartfona lub inne urządzenie mobilne. Ten trend nie pozostał bez wpływu na ochronę zdrowia. Jego efektem jest e-zdrowie, które rozwija się dynamicznie w Polsce i na całym świecie. Jakie są jego korzyści dla pacjentów, lekarzy i całego społeczeństwa?

Wyzwania ochrony zdrowia w Polsce

Ochrona zdrowia, nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie jest bardzo kosztowna i stanowi jeden z głównych kosztów w budżecie państwa, który, niestety, cały czas rośnie. Przyczyną są nie tylko coraz nowsze i coraz droższe technologie, ale także starzejące się społeczeństwo oraz niedobory kadry lekarskiej i pielęgniarskiej. Wszystko to powoduje, że czas oczekiwania na wizytę u lekarza, badania lub operację znacznie się wydłuża, a często także obniża się ich jakość. Jednym ze sposobów na oszczędności jest tzw. priorytetyzacja usług. Może ona przebiegać na różne sposoby:

  • selekcja pacjentów do udzielenia pomocy;
  • podjęcie decyzji, jakie choroby leczyć w pierwszej kolejności;
  • podjęcie decyzji, jakie metody leczenia finansować;
  • skracanie czasu wizyt lekarskich (np. poprzez zatrudnianie personelu, który zajmuje się wyłącznie dokumentacją);
  • ograniczenie liczby szpitali.

Wszystkie te rozwiązania mają swoje plusy i minusy, niektóre z nich ocierają się o kwestie natury etycznej. Dlatego złotym środkiem stało się e-zdrowie, czyli wykorzystanie najnowszych technologii informacyjnych i telekomunikacyjnych do wspomagania działań ochrony zdrowia.

Czym jest e-zdrowie? Definicja

Definicja e-zdrowia ogłoszona przez Komisję Europejską brzmi: “E-zdrowie to zastosowanie narzędzi i usług technologii informacyjnych i komunikacyjnych w opiece zdrowotnej”. Są to wszystkie rozwiązania, których celem jest wspomaganie działań ochrony zdrowia, a więc zapobieganie, diagnozowanie, leczenie, edukacja, monitorowanie stanu zdrowia, kontrola przebiegu ciąży, pomoc w bezpiecznym uprawianiu sportu oraz motywowanie do prowadzenia zdrowego stylu życia.

E-zdrowie ma służyć pacjentowi, wszystkim członkom zespołu medycznego oraz całemu społeczeństwu. Produkty i systemy dostosowywane są do indywidualnych potrzeb ochrony zdrowia. Obecnie w ramach e-zdrowia wykorzystuje się:

  • zdalną opiekę medyczną i e-konsultacje,
  • aplikacje mobilne do ochrony zdrowia,
  • systemy komputerowe do ochrony zdrowia (do zarządzania oraz wspomagania  procesów leczenia i diagnostyki),
  • portale internetowe poświęcone tematyce zdrowotnej,
  • systemy do obrazowania cyfrowego i raportowania,
  • systemy terminologiczne dla lekarstw,
  • mechanizmy ochrony danych osobowych.

Warto również wspomnieć, że e-zdrowie obejmuje takie dziedziny, jak: telemedycyna (więcej na ten temat pisaliśmy w artykule: "Telemedycyna w Polsce i na świecie. Jak wyglada leczenie na odległość"), informatyka medyczna, telezdrowie i zarządzanie informacjami o zdrowiu. Dzięki nim wszystkim możliwe jest oferowanie usług zdrowotnych i udzielanie informacji o zdrowiu bez konieczności fizycznej obecności pacjenta w placówce medycznej.

Jak wygląda e-zdrowie w Polsce?

E-zdrowie w Polsce zostało uregulowane prawnie w 2016 roku. Wcześniej udzielanie porad i diagnozowanie pacjentów bez osobistego badania pacjenta było w naszym kraju nielegalne. Bardzo istotna jest zmiana zapisu w ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty. A dokładnie art. 42 ust. 1, który obecnie brzmi:

“Lekarz orzeka o stanie zdrowia określonej osoby po uprzednim, osobistym jej zbadaniu lub zbadaniu jej za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej tej osoby”.

Jeżeli chodzi o e-zdrowie w Polsce, nacisk kładziony jest na najnowsze technologie i oprogramowanie, których celem jest wspomaganie medyków w diagnozowaniu i leczeniu pacjentów. Dodatkowo e-zdrowie wykorzystywane jest do współpracy naukowej, zwłaszcza w zakresie biologii molekularnej, genomiki i bioinformatyki.

Cele e-zdrowia w Polsce

E-zdrowie w Polsce jest środkiem do osiągnięcia ściśle określonych celów, dzięki którym możliwa będzie transformacja procesów oraz zbudowanie nowoczesnego systemu ochrony zdrowia. Zalicza się do nich:

  • ułatwienie dostępu do informacji medycznych pacjentom i lekarzom,
  • ułatwienie dostępu do dokumentacji medycznej,
  • ułatwienie pacjentom korzystania z ochrony zdrowia na terenie całej Unii Europejskiej,
  • zmniejszenie liczby błędów klinicznych,
  • ułatwienie dostępu do konsultacji medycznych,
  • zwiększenie efektywności polskiej ochrony zdrowia.

E-zdrowie ma za zadanie zwiększyć świadomość społeczeństwa na temat profilaktyki chorób i regularnego monitorowania stanu zdrowia.

E-zdrowie - wady i zalety

Z zasady e-zdrowie ma przynosić korzyści dla pacjentów lekarzy i całego społeczeństwa. Na wprowadzeniu zmian mają skorzystać wszyscy, dopiero wówczas można mówić o sukcesie i osiągnięciu kluczowych celów w zakresie poprawy systemu ochrony zdrowia.

Za zalety e-zdrowia dla pacjentów uważa się:

  • oszczędność czasu (np. dzięki rejestracji on-line i IKP),
  • zwiększona dostępność do usług i konsultacji specjalistycznych,
  • przyspieszenie diagnostyki i leczenia,
  • dostęp do historii choroby i wszystkich informacji o stanie zdrowia,
  • większa kontrola stanu zdrowia (np. dzięki aplikacjom i urządzeniom mobilnym).

Korzyści, które przynosi e-zdrowie dla lekarzy i medyków:

  • zmniejszenie ilości dokumentacji,
  • możliwość stałej kontroli skuteczności planu leczenia i leków,
  • stawianie diagnozy i podejmowanie decyzji o planie terapii na podstawie większego zestawu danych.

Zalety e-zdrowia z punktu widzenia społeczeństwa to:

  • zmniejszenie kosztów leczenia,
  • zmniejszenie ilości wykonywania badań (dzięki temu, że pacjent może badać się sam),
  • zmniejszenie kolejek do lekarza,
  • zwiększenie świadomości społeczeństwa na temat profilaktyki chorób i zdrowego stylu życia.

Za wady e-zdrowia, albo raczej za czynniki mogące przyczynić się do porażki tego systemu uważa się opór przed zmianą, brak współpracy jego użytkowników na wszystkich poziomach oraz brak odpowiednich systemów informacyjnych i długoterminowych planów. Niemniej jednak zmiany, które zostały wprowadzone w ochronie zdrowia do tej pory (w Polsce i na świecie) jasno pokazują, że e-zdrowie działa prawidłowo i ma duży potencjał rozwoju.

Redakcja Step2Health / Angelika Janowicz


(770)